TVET semakin mendapat perhatian dalam sistem pendidikan dan latihan di Malaysia kerana laluan ini memberi penekanan kepada pengetahuan teknikal, kemahiran praktikal dan pendedahan kepada dunia pekerjaan.
Namun begitu, masih ramai yang tertanya-tanya apa itu TVET, apakah yang dipelajari dalam TVET, siapa yang boleh menyertainya dan apakah pilihan kursus yang tersedia.
Bagi pelajar yang baru tamat sekolah, ibu bapa yang sedang mencari pilihan pendidikan untuk anak, atau individu yang mahu meningkatkan kemahiran dan mengubah laluan kerjaya, memahami sistem TVET terlebih dahulu adalah penting sebelum memilih kursus atau institusi.
Secara ringkas, TVET ialah Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional, atau Technical and Vocational Education and Training. Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) menerangkan TVET sebagai proses pendidikan dan latihan yang menjurus kepada pekerjaan serta menekankan amalan industri dalam pelbagai bidang berkaitan.
TVET bukan hanya bermaksud belajar kemahiran menggunakan mesin atau melakukan kerja amali. Ia turut melibatkan pengetahuan teknikal, kemahiran kerja, aspek keselamatan, penyelesaian masalah, pendedahan kepada industri dan, bergantung kepada program, latihan industri serta projek berasaskan pekerjaan.
Dalam artikel ini, kita akan melihat maksud TVET, bidang TVET, institusi TVET, kursus TVET, UP_TVET, tempoh pengajian, kelebihan TVET, TVET selepas SPM, TVET swasta serta hubungan antara TVET dan STEM.
Apa Itu TVET?
TVET ialah singkatan bagi Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional.
Dalam bahasa Inggeris, TVET bermaksud Technical and Vocational Education and Training.
Konsep utama TVET adalah menyediakan pendidikan dan latihan yang mempunyai kaitan dengan bidang teknikal, kemahiran dan keperluan pekerjaan.
Berbeza dengan tanggapan bahawa TVET hanya melibatkan kerja tangan, sistem TVET sebenarnya boleh merangkumi pelbagai bidang seperti teknologi kejuruteraan, elektrik, elektronik, automotif, pembuatan, teknologi maklumat, pembinaan, pertanian, hospitaliti dan banyak lagi.
Kandungan sebenar bergantung kepada kursus serta institusi yang menawarkan program tersebut.
KPM menyatakan bahawa skop TVET perlu mengambil kira standard pekerjaan atau industri yang diiktiraf, komponen praktikal, kemahiran kerja, pendedahan industri, latihan industri serta projek berasaskan kerja atau industri.
Apakah Itu Pendidikan TVET?
Pendidikan TVET ialah pendidikan dan latihan yang menggabungkan pengetahuan dengan kemahiran teknikal dan praktikal untuk menyediakan individu bagi bidang pekerjaan atau laluan pendidikan seterusnya.
Contohnya, seorang pelajar dalam bidang elektrik bukan sahaja mempelajari teori asas elektrik. Bergantung kepada program, pelajar juga boleh mempelajari cara menggunakan peralatan, menjalankan kerja pemasangan, membuat pengujian, membaca lukisan teknikal dan melaksanakan tugasan berkaitan bidang yang dipelajari.
Begitu juga dalam bidang automotif.
Pelajar bukan hanya mempelajari teori berkaitan enjin dan sistem kenderaan, tetapi boleh memperoleh pengalaman amali yang berkaitan dengan penyelenggaraan dan sistem automotif mengikut struktur program.
Ini merupakan antara sebab istilah hands-on sering dikaitkan dengan pendidikan TVET.
Apakah Maksud TVET Dalam Bahasa Melayu?
TVET dalam Bahasa Melayu ialah:
Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional.
Manakala dalam Bahasa Inggeris:
Technical and Vocational Education and Training.
Istilah TVET digunakan secara meluas dalam konteks pendidikan dan latihan kemahiran di Malaysia.
Apakah Ciri-Ciri Pendidikan TVET?
Terdapat beberapa ciri utama yang membantu menjelaskan perbezaan pendekatan TVET dengan pendidikan yang lebih berorientasikan akademik.
Pembelajaran teori dan praktikal
TVET bukan pembelajaran praktikal semata-mata.
Pelajar masih perlu memahami teori, konsep dan pengetahuan teknikal yang berkaitan dengan bidang masing-masing.
Pengetahuan tersebut kemudiannya digunakan dalam aktiviti praktikal.
KPM menyatakan bahawa TVET merangkumi 50 hingga 70 peratus komponen praktikal berdasarkan tahap program, di samping penekanan kepada elemen psikomotor dan kemahiran kerja.
Namun, angka tersebut merupakan skop yang dinyatakan KPM untuk definisi TVET dan bukan bermaksud setiap kursus mempunyai peratus praktikal yang sama. Struktur sebenar perlu disemak berdasarkan program yang ingin dipohon.
Pendedahan kepada industri
Satu lagi ciri penting ialah hubungan dengan industri.
KPM menyatakan bahawa TVET menekankan amalan industri dan merangkumi pendedahan serta latihan industri.
Ini membantu menghubungkan pembelajaran dengan keperluan sebenar pekerjaan.
Kemahiran teknikal
Pelajar TVET dibentuk dengan kemahiran khusus berdasarkan bidang masing-masing.
Sebagai contoh:
- elektrik dan elektronik
- mekanikal
- automotif
- pembuatan
- pembinaan
- teknologi maklumat
- pertanian
- hospitaliti
- penyelenggaraan
- teknologi kejuruteraan
Senarai tersebut hanyalah contoh umum. Kursus yang sebenar berbeza mengikut institusi dan pengambilan.
Kemahiran menyelesaikan masalah
Dalam pekerjaan teknikal, seseorang bukan sahaja perlu mengetahui prosedur tetapi perlu mampu mengenal pasti masalah dan mencari penyelesaian.
Oleh itu, aktiviti praktikal dalam TVET boleh membantu pelajar membina keupayaan menyelesaikan masalah berdasarkan situasi sebenar atau simulasi kerja.
Laluan ke dunia pekerjaan
TVET mempunyai hubungan yang rapat dengan keperluan tenaga kerja.
KPM menyatakan bahawa TVET menjurus kepada pekerjaan dan mempunyai penekanan kepada amalan industri.
Ini menjadikan TVET sebagai salah satu laluan pendidikan yang boleh dipertimbangkan oleh individu yang berminat dengan bidang teknikal dan kemahiran.
Apakah Bidang TVET yang Ada di Malaysia?
Ramai yang mencari TVET course list atau TVET courses Malaysia kerana ingin mengetahui apakah bidang yang boleh dipelajari.
Sebenarnya, tiada satu senarai pendek yang merangkumi semua kursus TVET kerana terdapat pelbagai institusi, kementerian, agensi dan penyedia latihan.
Portal rasmi TVET Madani menyediakan carian institusi dan kursus daripada pelbagai agensi.
Antara kelompok bidang yang boleh ditemui termasuk:
Kejuruteraan
Bidang kejuruteraan dan teknologi kejuruteraan merangkumi pelbagai pengkhususan bergantung kepada institusi.
Elektrik dan elektronik
Bidang ini boleh merangkumi pemasangan, penyelenggaraan, sistem elektrik, elektronik dan teknologi berkaitan.
Mekanikal
Bidang mekanikal berkaitan dengan mesin, sistem mekanikal, penyelenggaraan dan teknologi pembuatan.
Automotif
Program automotif boleh memberi tumpuan kepada sistem kenderaan, penyelenggaraan dan teknologi automotif.
Pembuatan
Bidang pembuatan boleh melibatkan proses pengeluaran, mesin, teknologi pembuatan dan kawalan kualiti.
Pembinaan
Bidang ini berkaitan dengan teknologi pembinaan, kerja binaan dan bidang teknikal yang berkaitan.
Teknologi maklumat
TVET juga merangkumi bidang yang berkaitan teknologi digital, rangkaian komputer, sistem komputer dan bidang teknologi lain bergantung kepada institusi.
Pertanian dan agro
Terdapat juga institusi yang menawarkan latihan berkaitan pertanian, mekanisasi, agroteknologi dan bidang agro.
Hospitaliti dan perkhidmatan
Bidang seperti seni kulinari, hospitaliti dan perkhidmatan juga boleh ditawarkan melalui institusi TVET tertentu.
Penting: Jangan memilih kursus hanya berdasarkan nama bidang. Semak kandungan kursus, tempoh pengajian, syarat kemasukan, tahap kelayakan, akreditasi dan laluan selepas tamat pengajian.
Apakah Institusi TVET di Malaysia?
Salah satu persoalan penting apabila mencari TVET Malaysia ialah di manakah seseorang boleh mendapatkan pendidikan TVET?
Sistem TVET Malaysia melibatkan pelbagai kementerian dan agensi.
Antaranya ialah:
- Kementerian Pendidikan Malaysia
- Kementerian Pendidikan Tinggi
- Kementerian Sumber Manusia
- kementerian dan agensi kerajaan lain
- kerajaan negeri dan badan berkanun
- institusi TVET swasta
Portal TVET Madani menyediakan maklumat institusi TVET daripada pelbagai agensi.
Kolej Vokasional
Kolej Vokasional merupakan antara institusi TVET di bawah Kementerian Pendidikan Malaysia.
KPM menyatakan penawaran TVET KPM meliputi program di Kolej Vokasional, Sekolah Menengah Teknik, Sekolah Menengah Kebangsaan dan Sekolah Menengah Pendidikan Khas Vokasional.
Sekolah Menengah Teknik
Sekolah Menengah Teknik juga merupakan salah satu laluan TVET di bawah KPM.
Politeknik
Politeknik berada dalam ekosistem TVET Kementerian Pendidikan Tinggi.
Portal TVET Madani menyatakan bahawa TVET KPT merangkumi politeknik dan kolej komuniti serta universiti dalam Rangkaian Universiti Teknikal Malaysia (MTUN).
Kolej Komuniti
Kolej Komuniti juga menawarkan program TVET pada tahap tertentu.
Menurut maklumat TVET Madani, Kolej Komuniti menawarkan program pada peringkat sijil dan diploma, manakala politeknik menawarkan program diploma dan sarjana muda.
Institusi latihan kemahiran
Selain institusi di bawah KPM dan KPT, terdapat institusi latihan TVET di bawah kementerian dan agensi lain.
Contohnya, portal TVET Madani menyenaraikan institusi di bawah Kementerian Sumber Manusia termasuk institusi Jabatan Tenaga Manusia.
Terdapat juga institusi TVET di bawah kementerian dan agensi lain yang menawarkan bidang khusus.
Apa Itu UP_TVET?
Jika anda pernah mencari “UP TVET”, istilah ini merujuk kepada Unit Pengambilan TVET (UP_TVET).
UP_TVET ialah sistem permohonan kursus TVET secara berpusat dalam talian yang dibangunkan bagi memudahkan proses permohonan ke kursus TVET yang ditawarkan oleh institusi TVET di Malaysia. Portal rasmi menyatakan bahawa sistem ini berfungsi sebagai saluran tunggal permohonan kursus TVET.
Melalui portal ini, pemohon boleh melihat katalog kursus dan maklumat berkaitan program sebelum membuat permohonan.
Menurut FAQ rasmi UP_TVET, pemohon boleh melihat maklumat seperti:
- prasyarat kursus
- tempoh latihan
- kemudahan
- yuran
- elaun
tanpa perlu log masuk untuk melihat katalog kursus.
Ini sangat berguna kepada pelajar kerana mereka boleh membuat perbandingan awal sebelum memilih program.
UP_TVET Perdana
UP_TVET Perdana menawarkan kursus sepenuh masa dengan ambilan Januari dan Julai setiap tahun berdasarkan maklumat portal rasmi semasa.
UP_TVET Flexi
UP_TVET Flexi pula menawarkan kursus sepenuh masa dan microcredential dengan pengambilan sepanjang tahun mengikut takwim institusi.
Oleh sebab jadual pengambilan boleh berubah, pembaca perlu menyemak portal rasmi sebelum membuat permohonan.
Cadangan internal link yang akan kita bina kemudian:
Cara Daftar dan Mohon UP_TVET Online
Berapa Lama Kursus TVET?
Ini merupakan salah satu soalan yang muncul dalam People Also Ask Google.
Jawapannya ialah:
Tempoh kursus TVET tidak sama untuk semua program.
Tempoh bergantung kepada:
- tahap pengajian
- bidang
- struktur program
- institusi
- kategori kursus
- kaedah latihan
Portal UP_TVET menyediakan maklumat tempoh latihan bagi kursus yang disenaraikan.
Sebagai contoh, katalog TVET Madani menunjukkan terdapat kursus dengan tempoh latihan yang berbeza mengikut program.
Jadi, pembaca tidak sepatutnya menganggap bahawa semua kursus TVET mengambil masa yang sama.
Sebelum memohon, semak bahagian Info Kursus atau katalog rasmi untuk mengetahui tempoh sebenar program.
Siapa yang Boleh Masuk TVET?
TVET bukan hanya untuk satu kumpulan pelajar sahaja.
KPM menyatakan bahawa kumpulan sasaran bagi program TVET KPM secara umumnya ialah lepasan Tingkatan 3 dan lepasan SPM yang berminat serta cenderung kepada bidang kemahiran.
Pada masa yang sama, sistem TVET yang lebih luas mempunyai laluan untuk individu pada peringkat dan latar belakang yang berbeza.
FAQ rasmi UP_TVET menyatakan bahawa program tertentu terbuka kepada individu termasuk graduan sekolah menengah, pekerja sedia ada, orang dewasa yang mahu menukar kerjaya dan individu yang ingin meningkatkan kemahiran, tertakluk kepada prasyarat kursus dan institusi.
Oleh itu, jangan menganggap TVET hanya untuk pelajar yang tidak berminat dengan akademik.
Seseorang yang berminat dalam teknologi, kejuruteraan, kemahiran teknikal atau pembelajaran berasaskan amali juga boleh mempertimbangkan laluan TVET.
Apakah Kebaikan TVET?
Google juga menunjukkan soalan “Apakah kebaikan TVET?” dalam People Also Ask.
Antara ciri yang boleh menjadi kelebihan kepada sesetengah pelajar ialah:
Pembelajaran lebih praktikal
Pelajar mempunyai peluang untuk mengaplikasikan pengetahuan melalui aktiviti amali.
Pendedahan kepada dunia pekerjaan
Elemen industri merupakan sebahagian daripada skop TVET seperti yang diterangkan oleh KPM.
Membina kemahiran khusus
Pelajar boleh memberi tumpuan kepada bidang tertentu seperti elektrik, automotif, mekanikal, teknologi maklumat atau bidang lain yang ditawarkan.
Laluan pendidikan yang pelbagai
TVET tidak semestinya berakhir apabila seseorang memperoleh sijil atau diploma. Laluan sambung belajar bergantung kepada kelayakan dan syarat institusi.
Peluang keusahawanan
KPM turut menyatakan bahawa program TVET KPM memasukkan modul keusahawanan dalam struktur kurikulum sedia ada.
Namun, kita perlu berhati-hati dengan istilah “kelebihan”. Tidak semua kursus atau institusi menawarkan pengalaman yang sama. Pelajar perlu menilai program secara individu.
TVET dan STEM: Apakah Perbezaannya?
STEM dan TVET sering disebut bersama, tetapi kedua-duanya bukan istilah yang sama.
STEM ialah singkatan kepada:
Science, Technology, Engineering and Mathematics
atau
Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik.
TVET pula ialah:
Technical and Vocational Education and Training
atau Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional.
Kedua-duanya boleh mempunyai hubungan yang rapat.
Sebagai contoh, seseorang yang mempelajari bidang elektrik mungkin menggunakan pengetahuan matematik, sains dan teknologi dalam pembelajarannya.
Begitu juga bidang automotif, elektronik, mekanikal dan teknologi kejuruteraan yang mempunyai unsur pengetahuan STEM.
Namun, STEM tidak sama dengan TVET.
STEM lebih merujuk kepada kelompok bidang ilmu, manakala TVET merujuk kepada pendekatan pendidikan dan latihan teknikal serta vokasional yang berkait dengan kemahiran dan pekerjaan.
TVET atau Akademik: Apa Perbezaannya?
Perbandingan ini perlu dibuat dengan berhati-hati kerana TVET dan pendidikan akademik bukan semestinya dua laluan yang saling bertentangan.
Secara umum:
| Aspek | TVET | Pendidikan akademik |
|---|---|---|
| Fokus utama | Teknikal, vokasional dan kemahiran | Pengetahuan akademik dan disiplin ilmu |
| Pembelajaran | Gabungan teori dan praktikal | Bergantung kepada program |
| Hubungan industri | Diberi penekanan dalam TVET | Bergantung kepada program |
| Kemahiran praktikal | Komponen penting | Bergantung kepada bidang |
| Laluan selepas tamat | Bergantung kepada kelayakan dan institusi | Bergantung kepada kelayakan dan institusi |
UP_TVET sendiri menjelaskan bahawa kursus TVET tidak semestinya setaraf dengan pendidikan akademik kerana fokusnya adalah kepada kemahiran praktikal dan persediaan bagi bidang vokasional tertentu, walaupun sesetengah kursus mempunyai komponen akademik asas.
Oleh itu, persoalan yang lebih sesuai bukanlah “TVET atau akademik yang lebih baik?”, tetapi:
“Laluan manakah yang paling sesuai dengan minat, kelayakan dan matlamat pendidikan seseorang?”
TVET Awam dan TVET Swasta
Selain institusi awam, terdapat juga institusi TVET swasta.
Portal TVET Madani menyediakan senarai institusi TVET swasta yang boleh dicari berdasarkan maklumat institusi dan kursus.
Apabila memilih institusi swasta, jangan melihat nama kursus sahaja.
Semak:
- status institusi
- status akreditasi program
- syarat kemasukan
- tempoh pengajian
- yuran
- kemudahan
- lokasi
- peluang latihan industri
- kelayakan yang diperoleh
- laluan sambung belajar
FAQ rasmi UP_TVET turut menyatakan bahawa kursus yang ditawarkan dalam sistem tersebut mempunyai akreditasi berkaitan, termasuk oleh Jabatan Pembangunan Kemahiran (JPK) dan Agensi Kelayakan Malaysia (MQA), manakala sesetengah kursus mungkin mempunyai pengiktirafan badan lain mengikut bidang.
Ini penting kerana status akreditasi perlu dilihat pada program tertentu, bukan hanya berdasarkan nama institusi.
Bagaimana Memilih Kursus TVET?
Sebelum memilih TVET course, jangan terus membuat permohonan hanya kerana nama kursus kelihatan menarik.
Gunakan beberapa perkara berikut sebagai panduan.
Kenal pasti minat
Fikirkan bidang yang benar-benar diminati.
Adakah anda berminat dengan:
- mesin?
- elektrik?
- automotif?
- komputer?
- teknologi?
- pembinaan?
- pertanian?
- hospitaliti?
Minat boleh membantu seseorang mengekalkan motivasi sepanjang pengajian.
Semak kelayakan
Setiap kursus mempunyai syarat tersendiri.
Jangan menganggap kelayakan untuk satu kursus boleh digunakan untuk semua kursus.
Semak tempoh
Pastikan anda mengetahui tempoh latihan sebenar sebelum mendaftar.
Semak kos
Bagi kursus tertentu, terdapat yuran pendaftaran atau yuran pengajian. Maklumat ini perlu disemak terus pada katalog atau laman rasmi program.
Semak akreditasi
Ini merupakan perkara yang sangat penting.
Pastikan anda mengetahui apakah kelayakan atau sijil yang akan diperoleh selepas tamat kursus dan siapa badan yang mengiktirafnya.
Semak peluang sambung belajar
Jika anda bercadang untuk meneruskan pengajian selepas tamat kursus, semak laluan tersebut sebelum membuat pilihan.
Semak lokasi institusi
Lokasi juga boleh mempengaruhi kos perjalanan, penginapan dan perbelanjaan harian.
Bagaimana Cara Memohon TVET?
Cara permohonan bergantung kepada institusi dan program.
Bagi kursus yang disediakan melalui UP_TVET, permohonan dibuat melalui sistem rasmi UP_TVET.
Portal rasmi menyatakan bahawa permohonan melalui UP_TVET adalah percuma.
Pemohon boleh menggunakan katalog kursus untuk melihat maklumat program sebelum membuat pilihan.
Antara maklumat yang boleh disemak termasuk:
- nama kursus
- institusi
- syarat atau prasyarat
- tempoh latihan
- yuran
- kemudahan
- elaun, jika berkenaan
Jangan bergantung kepada artikel pihak ketiga untuk tarikh permohonan. Tarikh ambilan boleh berubah. Semak portal rasmi UP_TVET sebelum menghantar permohonan.
Cara Mohon TVET Online Melalui UP_TVET
Peluang Selepas Tamat TVET
Laluan selepas tamat TVET bergantung kepada tahap kelayakan, bidang pengajian dan syarat yang ditetapkan oleh institusi atau majikan.
Secara umum, seseorang lepasan TVET boleh mempertimbangkan:
1. Memasuki alam pekerjaan
Kemahiran yang diperoleh boleh digunakan dalam bidang yang berkaitan dengan program.
2. Menyambung pengajian
KPM menyatakan bahawa terdapat laluan untuk lepasan TVET KPM menyambung pengajian ke peringkat lebih tinggi melalui kerjasama dengan institusi TVET lain, MTUN serta institusi pengajian tinggi awam dan swasta.
3. Menjadi usahawan
Kemahiran teknikal juga boleh digunakan untuk membangunkan perniagaan bergantung kepada bidang.
4. Meningkatkan kemahiran
Individu yang telah bekerja juga boleh mengikuti latihan tambahan untuk meningkatkan kemahiran.
Kesimpulan
Jadi, apa itu TVET?
TVET ialah Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional yang menekankan pengetahuan teknikal, kemahiran praktikal dan kaitan dengan dunia pekerjaan.
TVET di Malaysia mempunyai pelbagai laluan dan tidak terhad kepada satu jenis institusi sahaja. Antaranya termasuk Kolej Vokasional, Sekolah Menengah Teknik, politeknik, kolej komuniti dan pelbagai institusi latihan TVET lain.
Bagi mereka yang sedang mencari TVET Malaysia, TVET courses Malaysia, TVET course list atau kursus TVET selepas SPM, langkah pertama ialah mengenal pasti bidang yang diminati dan kemudian menyemak kursus, syarat, tempoh, kos, akreditasi serta laluan selepas tamat pengajian.
Untuk permohonan melalui saluran UP_TVET, maklumat kursus boleh disemak melalui portal rasmi sebelum membuat permohonan.